Friday, December 15, 2006

КИМYРА АЯАКО - Тархины тураал

Өнөөдөр Баабар.нэт орж уншин суутал ийм нэг бичлэгийг сэтгэгдэлүүд дотор blogmn@yahoo.com гэсэн хэрэглэгч оруулжээ. Уншиж үзээд гашуун боловч үнэхээр үнэн үгүүдэд нь дотор харанхуйлах шиг болсон тул хойшид санагтун гээд энд хадгалж орхив.
Яг хаана анх нийтлэгдсэн зэргийг сайн мэдэхгүй боловч зохиолгчийн нэрийнх нь хамт бол хулгай биш хэмээн тооцохгүй гэж мунхаглаад ийнхүү бүдүүн зүрх гаргав.

КИМYРА АЯАКО
Японд суугаа Малайзын элчин сайд «Намайг хорин настай байхад манай улс дөнгөж тусгаар тогтноод байсан бөгөөд олон асуудал тулгараад байсан билээ. Бид амжилт гаргаж, тусгаар тогтнолоо дэлхийн олон улсаар зөвшөөрvvлэх хэрэгцээ шаардлага байсан. Би Малайз эх орны төлөө хvчин зvтгэмээр санагдаад, юуны өмнө гэр орныхныхоо бахархал болсон хvн байх хэрэгтэй юм гэж бодогдож байлаа. Эх орондоо би хэрэгтэй гэж бодож явлаа. Одоо Малайзын Засгийн газар ирээдvй vеийнхний төлөө «Визон-2020» гэдэг төлөвлөгөө зохион гаргаж байгаа билээ. Улс орны хувьд Малайз амжилт олж, олон улсын тавцан дээр бол тус улс ирэх зуунд удирдагчийн байр сууринд очих ёстой хэмээн зорьж байна» гэснийг уншаад Монголын байр суурь гэдэг юу вэ гэж бодогдлоо. Хагас жил Монголд байхгvй байгаад буцаж ирэхэд юм болгон хөгийн харагдаад, монголчууд нэг л хөгийн санагдаад болж өгдөггvй. Олон жил хөгийн юмны төлөө зvтгэж явсан би ч бусдад хөгийн харагдаж байгаа байлгvй дээ. Би бол япон хvн. Гадаадын хvн Монголыг хөгийн байна гэхэд дургvйцэх нэгэн байж болно. Гадаадынхан манай Монголыг хамаагvй шvvмжилж болохгvй гэх хандлагатай хvн ч байж болно. Гэвч миний бие Монголд хөл тавьснаас хойш яг арван жил болж байна. Хэрэв «Гадаадын хvн манай орныг бvv шvvмжил» гэх юм бол би тийм хvнд «Гадаад орноос тусламж бvv ав» гэж хэлмээр байна. Эд барааны тусламж байвал аваад байна, сэтгэл санааны тусламж бол хэрэггvй гэх гээд байгаа юм уу? Ер нь монголчууд нvдэнд харагдах ашгаас өөр сонирхолгvй, юу ч хэлээд нэмэргvй. Гэтэл нvдэнд vл vзэгдэх нэг юм л хvнийг хvн болгодог шиг санагдах юм. Сайд, дарга болохын төлөө ёс жудгаа худалдаж чаддаг хvн, тэр хvнийг тойрон шавсан шимэгч хорхой шиг хvмүүс. Миний бодлоор Монголд сайд дарга болсноос малчин болсон нь илvv мундаг. Өнөөдрийн Монголд дээр өгvvлсэн Малайзын сайдын vгэнд гарсан ухаан шиг ухаан алга. Өөрөөр хэлбэл олон улсын харилцааны тавцан дээр уншигчийн байр сууринд гарна гэсэн ухаан огт алга санагдана. Малайз ч, Монгол ч ялгаагvй Азийн хөгжиж байгаа л орон. Төр хvчтэй байя гэвэл хууль боловсронгуй, хууль хvчтэй байх ёстой гэх хvн байдаг. Гол нь хуулиндаа биш, хуулийг зөв хэрэгжvvлэх явдал л чухал. Хуулийг зөв хэрэгжvvлнэ гэдэг сэтгэлийн сахилгатай байхыг хэлнэ. Сэтгэлийн сахилга байвал буруугаа засаж, алдсанаа нөхөн сэргээх дотоод дархлал байна. Тийм юм байхгvй бол гаднаас яаж ч оролдоод сайжруулж чадахгvй. Хятадын “Их сургаал бичиг” номын VI бvлэгт “Улс орны хувьд эд хөрөнгийн сонирхол жинхэнэ ашиг сонирхол биш, харин ёс журам бий болгох л жинхэнэ ашиг мөн” гэж бичжээ. Улс орны удирдагч эд хөрөнгийн талаар хvч чармайлт тавьж байгаа бол заавал хөгийн амьтсыг өөрийн гар хөл болгон ашигладаг. Тэгэхдээ удирдагч тэдгээр ашиглаж байгаа хvмvvсээ чадвартай гэж бодож байгаа бол тийм хөгийн амьтдаар төр, засгийн эрх бариулах ба тэгж эрх бариулбал заавал хvн зоны ч юм уу байгалийн гай гамшиг учирна» гэж бичсэн байдаг. Хятадын сургаалаас иш татвал өнөөгийн монголчууд «хятадын юм» гэсэн утгаар хvлээж авахгvй ч байж мэднэ. Дургvйцээд зvгээр сууж байснаас хятадуудаас илvv их юм уншиж, наад захын хятадын гvн ухаан мэдэж байх хэрэгтэй бус уу. Ер нь монголчууд ном уншихгvй болсон байна. Өнөөгийн Японы нийгэмд тодорхой байр суурь эзэлсэн байгаа хvмvvс залуудаа өглөөнөөс vдэш болтол тасралтгvй ном уншиж байсан бөгөөд одоо ч япончууд маш их уншдаг. Яагаад ингэж уншдаг вэ? Өөрийн дотоод ертөнцийг сайжруулахын төлөө л тэр. Монголд өрнөсөн ардчиллын vйл явцыг Японы Мэйжигийн хувьсгалтай (1868 оны) зvйрлэн ярьж байсан. Монголыг Японтой зvйрлvvлээд дэмий байх аа. Тэрхvv Мэйжигийн хувьсгалын өмнө Англи, Францад очсон япон хvн байсан, тэд тэдгээр орны байдлыг гайхаж, улмаар манай Япон хурдан сурч боловсорч, хөгжих ёстой гэж бачимдан цухалдаж байсан гэдэг. Тэр бол жинхэнэ эх оронч сэтгэлгээ юм. Бас дэлхийн II дайны vеийн Японы хямралыг ч өнөөгийн Монголын шилжилтийн vеийн хямралтай зvйрлэдэг хvн бий. Япончууд тэр vед хvн бvр хvчээ дайчлан ажиллаж, Япон орныг баян тансаг болгоё гэж бодож байснаас бус, одоогийн зарим монгол хvн шиг эх орны нэрээр хаа нэгтээгээс олж ирсэн мөнгийг өөрийн нэр дээр гадаадын банкинд шилжvvлж байгаагvй юм гэнэ билээ. Ийм байхад манай япончуудтай өөрсдийгөө зvйрлэх гээд байгаад зэвvv хvрч байна. Ингэхдээ би манай япончууд мундаг, Монгол хvмvvс муу гэх гээгvй. Хvн л юм хойно аль алинд нь сайн муу юм бий. Гэхдээ монголчуудыг харахаар юмыг зөвхөн хэлбэрдээд л, агуулгыг орхисон шиг бодогдож, санаа зовоох юм. Yнэхээр соёлын хямрал. Ном уншихгvй, унших ном ч байхгvй. Мэдлэг нь өөрөө олж авсан биш, дандаа бусдаас л дуулсан зvйл байдаг. Ижилхэн санаа бодолтой, нэг төвшний хvмvvс цуглаж ярилцлаа ч хөгжиж дэвжихэд ямар ч нэмэргvй. Телевиз, радио, хэвлэл гэхэд бас л ижилхэн ухаантай, ижилхэн төвшний хvмvvс бичиж, ярьж, нэвтрvvлж байгаа учраас ялгаагvй, тvрvvчийн л цуглаад ярьсны vргэлжлэл. Тархины тураал. Сайн сураагvй гэж хэлvvлсэн хэрнээ, бас өөрөө тvvнийгээ мэдэж байгаа хэрнээ бодож санах юмгvй яваад л байна. Монгол хvн маш азтай юм. «Монгол vндэстэн» гэдэг нэрээр дэлхий даяарт эрхэлж, дэлхий даяараа эрхлvvлж байна. Чингис хааны нэр барьж ямар нэг юм хийх гээд байх юм уу, хэнээс ямар тусламж орж ирэх нь вэ гэж хараад хvлээгээд л суугаад байна. Хэрэг болбол залхтал гуйж хоргооно, хэргээ бvтсэн хойно таг чиг болно. Ер нь япончууд хvнээс юм гуйхаас ичдэг, хvний юм авахаас санаа зовдог. Хэрэг бvтсэний дараа л баяр талархал илэрхийлэхийг чухалд vзэж жин даруулдаг. Дэлхий нийтээс ялгарах монголчуудын нэг онцлог бол дээр дурдсан, хэргээ бvтмэгц таг чиг болдог зан. Манай япон ёс ийм тийм гэвэл зарим монгол хvн «За яршиг, зvгээр. Японы ёс ямар хамаатай!» гэх нь бий. Манай япончууд зvгээр л нэг ажил хөдөлмөрт зvтгээд өнөөгийн хөгжилд хvрсэн биш, хажууд нь ёс төр гэж чухал юм байнга хамт явдаг. Энэ бол Хятадад ч, Америкт, Европт ч бий. Ойр дотно болох тусмаа ёс төрийг чанд баримтлах нь чухал. Ёс төрийг сайн сахих хэрэгтэй. Залуус бол ер нь ёс төр гэж юу болохыг олигтой мэдэхгvй учраас тал хувь нь бvтэж байсан ажил хэргээ бvр нурааж орхих нь ч бий» гэж бид заалгадаг. Монголчууд ёс мэдэхгvй гэдгийг тэдэнтэй нэлээд харилцсан япончууд мэднэ. Тэр ч бvv хэл зарим нь «Угаасаа байхгvй юм чи нь, ёс журмыг монголчуудаас эрээд яадаг юм бэ!» гэдэг гээд бод л доо. «Хvн гэдэг хоол, унд, хувцас хунарт зовохгvй болж байж сая хvний ёсыг бодно Монголчууд мөр бvтэн, гэдэс цатгалан болж байж ёсыг сурах байлгvй дээ» гэх хvн ч тааралддаг. Гэвч юу л бол доо. Монголчууд хоол унд, хувцас хунарт санаа зовохооргvй болчихвол харин ч нvглийг мартах байлгvй. Монголчуудтай харилцахлаар л сэтгэл сэвтэнэ. Сэтгэлийн тусыг ойлгохгvй хардаж сэрдэнэ. Тэгээд «Ямар ч тооцоо, зорилгогvйгээр хvнд тусална гэдэг ойлгомжгvй юм. Тооцоотой, зорилготой байж л хvнд тусална гэдэг нэг талаар зөв» гэх нь урам хугална. Монголд хvнд хариугvй тус хvргэнэ гэж байхгvй. Энэ бол ядуу байгаагийн шинж. Тулга тойрсон тооцооны богино ухаан монголчуудыг туйлдуулж байна. Миний хувьд, бvр багаасаа «Хvнд туслах бол хариу санаж тооцоололгvй сэтгэлээрээ тусалж бай» гэж сурсан билээ. Харин монгол хvн «Аав ээж намайг «хvнд туслахдаа тооцоотой хандаж бай» гэж сургасан гэхийг сонсоод, Монголын нийгэм дэх хvний сэтгэл Японыхоос эрс өөр болохыг мэдэрлээ. Танай хvмvvжлийн энэ зарчим дөрвөн уулын дундаас бvv гараасай гэлтэй ч тийм хvмvvжилтэй хvмvvс хэдийнээ хил давж, бусдын зэвvv хvргэж яваа нь vнэхээр харамсалтай. Өгөөш том тусмаа дэмий гэж vг байдаг. «Монголчууд юу ч vгvй юм чинь ядаж бардам зан байх ёстой» гэдэг монгол хvн тааралдана. Гэхдээ одоогийн монголчууд бардам зан гэж юуг хэлэхээ сайн мэдэхгvй байгаа учраас тэдний бардам зан гээд байгааг өөр хэлэнд орчуулбал бvдvvлэг зан гэж л буулгахаас аргагvй. «Сул дорой хvн тvvнийгээ нуух гэж зөрvvдлээд, найр тавихыг зохисгvйд тооцон омогддог» гэсэн vг бий. Монгол залуучууд «Гадаадынхан бага юм өгч байна. Бvр ихийг өгөх ёстой. Юм өгч байгаа нь цаанаа учиртай» гэх мэт хардлага сэрдлэгийн хачин сэтгэл их гаргана. Баян ядуу гэдэг ер нь юу юм бэ. Миний бодлоор баян хvн өөрийгөө гэх аминч vзлийг дийлэн зохицуулж чаддаг байхыг хэлнэ. Сэтгэлийнх нь бvх орон зай зөвхөн «би» гэх ганц бодлоор дvvрсэн хvнийг аминч vзэлтэн гэнэ. Миний энэ утгаар баян ядууг ойлгодог хvн Монголд хэд бол? Монголд vнэхээр баян хvн байхгvй гэж боддог. Бузар мөнгө, ариун мөнгө гэж ялгаж чадахгvй, мөнгө бол эрх хэмжээ гэж ойлгож байгаа цагт Монголд жинхэнэ баян байгаа гэж төсөөлөхийн аргагvй. Өөрөө vл тансаглан, өрөөлийг тансаглуулагч л жинхэнэ баян хvн. Хятадын «Мэнз бичиг» номд «Ордны дотор цэвэр тансаг боловч гадаа хог новштой, тарианы агуулах сав хов хоосон байхыг хулгайчийн тансаглал гэнэ» хэмээжээ. Муу луйвраар залилж авсан мөнгөөр хvvхдээ гадаадад сургахаар явуулдгийг ойлгохгvй байна. Юуг нь ойлгохгvй байна вэ? Аав нь луйвраар олсон мөнгө гэдгийг мэдсээр байж, тийм мөнгөөр суралцахаар явж чадаж байгаа хvvхдийнх нь сэтгэлгээг vнэхээр ойлгохгvй байгаа юм. Би ямар мундаг хvн биш, монголчуудад сургаал айлдах чадалтай ч биш дээ. Ер нь Монголд эхлээд хvний дотоод сэтгэлийн хувьсгал л хийх хэрэгтэй. Тэгж жинхэнэ хvн бий болгох ёстой байлгvй дээ. Жинхэнэ хvн гэдэг ямар хvнийг хэлэх вэ гэвэл худлаа хэлдэггvй хvнийг л хэлнэ. «Монгол хvний vгэнд битгий итгэ!» гэдэг vгийг хаанахын хэнээс ч сонсож болно. Танилцах тусмаа итгэх боломжгvйг ухаарна. Монголыг сайн мэддэг хvн бол юу гэж хөрөнгө оруулалт хийх вэ дээ. Мэдэхгvй хvний толгойг эргvvлж байгаад, хэдэн цаас салгаж аваад нvvр буруулахыгаа л мөнгө оруулалт гэж бодоод ойлгуулаад байх шиг. Тэгсэн хэрнээ хөрөнгө оруулагч Монголд бус, өөрт ашигтайг бодож vvнийг хийж байгаа мэтээр сонин хэвлэлээр шуугиулах нь дэндvv. Хятадын зохиолч Ро жин, «Усанд унасан нохойг нэрмэж зод!» гэж бичсэн байдаг. Ёс журам эс мэдэх нохойг авартал хэн нэгнийг зууж мэдэх юм шvv гэсэн утгатай энэ vгийг олж уншаад хvчтэй цохилт авсан. Би багаасаа «Хvн болгонд тусалж бай» гэж хvмvvжсэн. Гэхдээ монголчуудтай харилцаж явахад Ро жингийн энэ vг орой руу орж билээ. Ер нь Монголд зовлон багадаад байх шиг. Зовж л байж юманд хvрдэг хорвоо доо. Ардчилал иймэрхvv замаар явж байгаагийн хариуцлага ард тvмэнд бас бий. Монголын ард тvмэн өөрөө хийх ёстой гэж бодохгvй, хэн нэгэн хvн хийж өгөөсэй гэж хvлээгээд сууж байна. Хэн Монголын нийгмийг гайгvй болгох ёстой юм бэ? Дандаа хvний гар харна. Өөрт хамаатай юмыг өөрөө л хийх ёстой гэдэг зарчим алга. Гадаадад сурч байгаа хvмvvс, гадаадад гарсан хvмvvс монгол орноо хаяагvй байх аа. Гэхдээ тэд «Монголыг гайгvй болохоор нь очно» гэж ярьдаг. Бас л хvний гар харсан сэтгэлгээ. Монголчууд гадаад хэл их сурч байна. Тэгж сураад юунд хэрэглэх, ямар зорилготой вэ? Бизнес, мөнгө, нэр алдар бодохоос бус, эх орондоо хэрэгтэй хvн болмоор байна, эх орны төлөө сурах ёстой гэж бодох хvн байхгvй. Юуны өмнө өөрийн амьдрал байдлыг сайжруулаад, дараа нь эх орноо гэж боддог, бас тэгж хэлдэг хvн олон. Өөрийн амьдрал байдлыг сайжруулах гэсэн хvний хvсэлд хэр хэмжээ гэж байхгvй. Монголчуудтай харилцах бvрт, сvvлийн vед «Арсланг дийлэх гэж оролдоод оролдоод яаж ч чадаагvй өчvvхэн хулгана хавханд хавчуулж шархалсан өвдгийг нь хазаж орилуулсан гэнэ ээ» хэмээх нэгэн vлгэр санаанд орж ирээд, тэр арслангийн өвдөг нь би юм шиг санагдаад болж өгдөггvй. Монголд байх тусмаа монголчуудтай харилцах талаар их юм сурлаа. Амин хувиа хичээгчдийн дунд байх тусам алаг хорвоогийн хоосон чанар илvv тод харагдах аж. Хорвоо ертөнц дандаа нэг янзаараа байхгvй. Цэцэглэсний эцэст хагдрах зайлшгvй. Алдар нэр, албан тушаал гэгч нэг л бодит чанартай биш санагдаад байх юм.
КИМYРА АЯАКО

Хувийн зүгээс нэмэхэд
--------------------------------------
Тэртээд дундад зууны үеэст монгол хүмүүн нь нийтээр өнөөгийнх адил арай ч ийм "ухамсарын доройтолд" ороогүй байсан гэж би хувьдаа үздэг бөгөөд түүхийн аливаа бичгүүдэд ч монголын хатуу бат сахилга бат болон хувь хүний "би" үзлээс хамтын ашгийг эрхэмлэдэг байсан эдүүгээ түүх л болж дээ. Гэвч "уулын мод урттай богинотой" нь тул өөрийн танил хүмүүс дотор маань үнэнхүү "гэгээрсэн" хүмүүс олонтой бөгөөд тэдний нөлөө, суртал зэрэг нь бид мэтэд сайнаар нөлөөлдөг тул удахгүй манай цөөхөн Монголчууд маань Япончуудын адил шудрага, хүмүүнлэг ёс суртахууныг дээдлэдэг болно гэдэгт эргэлзэхгүй байна. Гагцхүү тэрхүү "оюун, сэтгэлгээний хувьсгал" аль цаг үед болохыг "Балхжав" гуай бид хоёр таашгүймаа.

Мунхаг миний л мэдэхийн ардын дунд маань
"Эрхэм баян эрдэм ном,
Удаах баян эрүүл мэнд,
Гутгаар баян үр хүүхэд,
Адгийн баян эд хөрөнгө" гэсэн сургааль үг байсан бөгөөд эдүгэйгийн хүүхэд залуус тэр бүр "мэддэггүй нь" харамсалтай.

10 Comments:

hashaa said...

mangar deer uyiinh sht. Kimura ayako gej joohon eccentric gar baidiim bilee.

Erkhemee said...

Харин тийм гэнэ. Гэхдээ одоо ч гэсэн утга санаагаа алдахгүй л эд шиг байна. Над шиг уншиж, гэгээрхийг орхигдуулсан нэг нь олж уншивал тэгээд миний энд "хулгайлж" тавьсан хэрэг бүтэх юм хуна. Ойрдоо "мэдэхгүйд эрээн цоохрыг" ширтэж унтах нойроо хэсэг хумсласных, жоохон "гэгээрэх" шатандаа орж байгаа тал өөрт ажиглагдав. Гэм нь өклөө ерт босокод л жоокон хэцүүм байна гэш...

Chariote said...

Mongol japan 2-g haritsuulaad butekhgui l dee. humuusyn setgelgee handlaga shal oor, manaikhan nazgai deerees n amia hicheesen. tegeed um l bol uursniiguu muulna. deerees gadaadynhan muulna. zarimdaa buur yamar hamaatai yum be Mongol uls gej bgaa n l boloo yum bishuu gej helmeer sanagddag. neg udaa neg amerikyn bichsen niitlel unshij bsan. ger khoroolold ger n nuurs tuleehui bhad uursnuu ikh goe huvtsaslaj gar utsaa 3-6 sar tutamd solidog teghed bi amerikaas neg huuchin utas avaad irsen hunuusyn hajuud gargahaas icheed uhaany yum bichsen bsan. Bi law japanuudyn hugjlyn undesyg baga zereg gadarlana gej bodoj bga yu ve gevel? mash hudulmurch mash unen setgeleer hiideg. Harin japanuudyg Amerikyg duuraij hul deeree togtson gej boddog, koreanuud japanyg dyyraij---- etsest n bid koreag duuraigaad khul deeree zogsoh arga baina uu ugui u? Amerik odoo yaj ch bauajsan yum gehdee ikhenhi bayan garyyd n jewish bdag gej sonsson. jewish-uud c changa garyyd l daa. neeree manai mongol uul n Asiin jewish yum gesen shd. bid nart negdmel chanar zokhion baiguulalt l dutagdaad bgaa yum daa. bi hurtel daalgavraa hiih gej net orj irsnee hudlaa blog unshij dunhuurj yavah yum daa.

Anonymous said...

Gashuun unen.

Олхонууд Д.Лхагвасүрэн said...

Үнэ шүү дээ. Гадаад байгаа хүмүүс нь Монголд амьдрах арга,очвол юу хийх юм, муухай ухааны юм ярина. Үнэн Ухамсаргүй юм ярина. Тэгээд тэр улсыг чинь хэн хөгжүүлэх юм бэ? Та бас л бэлэнчлэх сэтгэлгээгээрээ хүлээгээл сууж байгаад Бэлэн юм дээр үсэрч орох санаатай юу ГЭЖ ХЭЛМЭЭР САНАГДААД байдаг юм.

Anonymous said...

haramsaltai, unenii or baina aa. Mongolchuud heneggui, hunii ugiig sonsood bodno gej baihgui ,hund tusalj suraagui bas tusluulj ch suraagui. Gehdee Yapond ch iim zantai baitugai enenees dor yum baidag l yum. Kimura guai gol n alivaa yumiig sain talaas n harahiig hicheej Mongoliin 20 jiliin ungursun Yaponii ungursun 2-g haritsuulah hereggui l bolov uu. Mongol orond Hyatad gej aguu daisan bii, tuuntei heden zuun jileer temtsej baigaa n ene ulsiig uneheer yadraaj baigaa gedgiig Kimura guai oilgoogui bololtoi.

МОНГОЛ УХААН said...

yagaad ch um sayhan olj unshlaa. Ynen um baih l daa ene bygdiig mongol hun bolgon medne.Ayakogoor helyyleed ch zasrahgui.
Negen zuil
Japanii niigem bol er hun em bolj boldog ,erchuud gej uneguitsen niigem.

Negen zuil
Japan erchuud zorig muutai amidraliin hat baihgui humuus
Japanii niigem stresseer duuren niigem.End tend amia horolson, Japanii niigem durvuljin hairtsagand setgedeg niigem erh cguluu baihgui.Japan niigem robotjson niigem setgel gej um baihgui.Tiim uchiraas hudlaa ineedeg tiim l oron sh dee bi 6 jil japand surch baina eh orondoo harij ajillaj hugjuulne gej boddog. Japan CHIBA

k0ch said...

ene yalt ch ugui unen. Manai mongolchuud ert deeer hunnugiin ues l iim bsanshdee. hytad zereg uls oronluu dairch belen huns , baraa tavaar deeremddeg bsan. deer ueesee l belenchleh setgelgeetei bur mongol hunii gend suusan zuil. harin gagtshuu udirdagch (chinggis khan) ni barag perfect hun bsan bolhoor delhiin tavtsand neree gargasan. harin odoogiin mongolchuud ygd hujaa ntr-g uzen yadaad bdgiig bi oilgodoggui. bid bugd neg l booronhii deer amidarch bgaagaas hoish. Onoogiin mongol hun ehleed ooriigoo TOLIND sain harah heregtei l bh.

Anonymous said...

Bi bas ene hunii niitleliig unuudur l anh unshij bn er n bol net uhah durgui l dee ghdee uneheer unen yum bichjee. Bi japand ireed jil bolj bn. Anh udaa eh ornoosoo hol, mongol ulsaa hajuunaas n harah uneheer uur yum. Ghdee end yg l shorond horiulsan yum shg bi 4n jil bol bj chadahgui yum bn. Eh oron min uneheer salhi n hurtel oor gdgiig oilgoloo. Tgd bi surguulia hayad harilaa ghd bi yu hh we gj bodsongui. Ochood hh yum uneheer ih bgaag l medej bn. End ireed l mglchuud setgehuigeeree yduu bolsniig anzaarlaa. Manaih bol zgr l neg hashaanii horoolold bdg udriinhuu hooliig l arai gj oldog ail. Bi yahaw tetgelegt tentseed azaar shahuu l end irsen yum. Ghdee manai gudamjind manaihaas uur mashingui ail bgaagui. Bugd muu ch sain ch mashintai. Bas nzuud bugd mundag mundag gar utas barina. Bas iim ch brand gj huwtsaslana. Tgsn hernee uursdiuguu yduu gj yridag yum bn. Odoo bi endees yu ch gui hooson ch geree gd ochihoor japand surch bgaad irsen ghr ydaj mashingui bol onigoo gj yrij bh yum. Bi end surah gj irsen yumuu mashintai boloh gj irsen yumuu? Mglchuud min uneheer l iim bolchihjee. Bi mgld bhdaa anzaardaggui bj. Bi buur 10n jiliin surgaltaas n ehelj uurchlumuur sanagdah yum. Geech nad shg yu ch bhgui hun mgld yum ehluulehed hetsuu bololtoi. Ghdee bi end udwal yg l end bgaa humuus shg mgloo tasraltgui muulj endee barag l uheh huseltei humuusiin hajuud ed nar shg bolmoorgui bgaa bolohoor hooson ch gsn shantralgui eh orondoo ochnoo.

Anonymous said...

Үнэн хэлжээ. Хийж байгаа зүйлээ бүгд хэлбэрддэг. Ажлыг үнэн сэтгэлээсээ хийхээр үнэн үнэлгээ авах нь ховор, тиймээс залуус бид бас л хэлбэрдэж сурч байна.