Sunday, February 11, 2007

Итгэл, сэтгэлийн тухай эгдүүцэл

За өнөөдөр ажил дээрээ ирчихээд ганцаараа суугаад тухтай нь аргагүй нэтээс сэлгүүцэж, хальт вимомн өнгийгөөд, нэтээс кино үзээд ер нь ганц үгээр хэлэхэд чөлөөт цаг нөгцөөв.
Блогууд хэсч уншиж явтал Чандьманий нэг айхтар бичлэг таарлаа. Энэ сэдэв нь миний бодож явдагаас тэс өөр хандлагтай болоод үүний эсрэг зүйлийг бичмээр санагдаад. Ерөөс энэ талаар одоогийн залуус нилээд баруунлаг ч гэмээр юмуу нэг тийм задгай ч юм шиг хандлагтай байдаг шүү.. Энэ буруу шүү.. :D

Байгаль эх хүмүүн болон амьтадыг эр эм хүйстэйгээр (хос хүйст хэдхэн ургамал эдэрийг эс тооцвол ш дээ) төрүүлчихжээ. Эр нь бол аль болох сайн чанартай үр удам үндэс угсаагаа үлдээх, эм нь үндэс угсаагаа нөхөн төлжүүлж, "үржүүлэх" тийм л үүрэгтэй. Хүн ч мөн ялгаагүй ийм л гол амьдралын үүрэг, хариуцлагыг тээж явдаг. Төрсөний эцэст үхэх нь үнэн, үхэхээс өмнө үр удмаа үлдээж, өсгөн бойжуулах нь энэ хорвоод төрсний үүрэг нь. Тийм ч болохоор эмэгтэйчүүд эрэгтэйчүүдийг сонгохдоо элдэв царай зүс, бие хаа эдэрийг харахаас илүү амьдралаа авч явж чадах ухаан, чадвар буюу карьер эдэрийг нь хардаг бол эрэгтэйчүүд аль болох эрүүл саруул, бас боломжийн ухаалаг, бас дээр нь царайлаг байх шалгуурыг дээш нь тавинаа..

Гэхдээ хүн нь амьтадаас ялгаатай ганцхан л тал нь хүнд хайр буюу сэтгэл гэж зүйл байдаг. Хэрвээ хосуудад энэ зүйл байхгүй бол мал адгуусаас төдий л ялгараад байх зүйл байхгүй болов уу.. Өөрөөр хэлбэл нь зөвхөн л бие физиологийн хэрэгцээ хангах, үр удамаа үлдээх л зорилготой болохоор тэр шүү дээ.

Хайр сэтгэл.
Хайр сэтгэл агуу зүйл л дээ. Хүнийг хайрлаж чаддаг хүнийг хүн хайрлаж чаддаг. Хүнээр хайрлуулж өссөн хүүхэд хүнийг хайрладаг. Жинхэнэ хайр хэзээ ч хариу нэхдэггүй. Хайр сэтгэл болон харилцан итгэл, итгэлцэл хосуудыг үргэлж холбож, бас хамгаалж байдаг гэж би боддог. Хосуудийн амьдрал хайр дээр тогтож байхад ихэнхээ бат бэх байдаг, харин бусад зүйлс дээр тогтсон, жишээ нь мөнгө болон карьеер эдэр дээр тогтоход жинхэнэ амьдрал болж чаддаггүй. Та Мянганбаярыг сана даа. Түүний ээлжит амрагууд жил бүр л залуу моделиудаас тодордог боловч ч жил орчмын л настай байдаг.
Өнөө үед жинхэнэ хайр гэж байдаггүй болсон гэж зарим хүмүүс мэдхийрээд байдаг, хайрлахыг мэддэггүй хүмүүс жинхэнэ хайрыг хэзээ ч олж харахгүй л дээ.
Тэгэхээр та хайрлуулмаар байвал эхлээд өөрөө хайрла, гэхдээ хариу нэхдэггүй тийм жинхэнэ хайраар шүү.

Итгэл, итгэлцэл
Итгэл гэдэг нь нэг ёсны амлалт байдаг байна. Надад хүн итгэж байна гэдэг нь намайг амласандаа хүрнэ гэдгийг мэдэж байхыг хэлдэг. Хосууд ч ялгаагүй нэг нэгэндээ итгэж байна гэдэг нь хайр сэтгэлдээ үнэнч байж, түүнийгээ хайрлан хамгаалж, тордох амлалтандаа хүрнэ гэдгийг хэн хэн нь мэдэж байна гэсэн үг л дээ. Итгэл алдрана гэхээр хэн нэг нь дээрх Чандьманий бичсэн шиг гадаадад байгаа хайртаа ар өврөөр нь тавих зэргийг хэлээд байгаа юм. Учир нь тэр амлалтандаа хүрсэнгүй шүү дээ. Харин яагаад итгэл алдсан бэ гэвэл энэ нь өөр асуудал болно. Хэрвээ уг хүн өөрөө хайр маань байхгүй болжээ, түүнийг сэргээх ямар ч арга байхгүй, байлгахыг ч хүсэхгүй болсон гэж үзвэл өөрөө түүнийгээ хэлчихсэн бол энэ итгэл алдалт биш салалт болчих байж..
Хүний итгэл даах чадвар нь өөр бусад зүйлс дээрээс ч харагдаж л байдаг. Эхнэр/Нөхрөө бодит шалтгаангүйгээр ч юмуу, тэрхэн зуурын таашаалаас болж араар тавьдаг хүн, ажил хөдөлмөр дээр анд найз нараа араар нь тавихгүй гэх баталгаа байхгүй, аав ээжийн итгэлийг алдахгүй гэх баталгаа ч байхгүй дээ..

Гэрлэлт.
Залуу хосууд хэрвээ хайр сэтгэлийн холбоотой болж бие биедээ итгэх боллоо гэж үзсэний албан ёсны баталгаа нь гэрлэлт гэж боддог. Гэрлэснээр үүрэг хариуцлагаа хэн хэн нь бас давхар баталгаажуулж өгнө. Хэрвээ бид гэрлэсэн нь л бол хань ижилээ хайрлах, амьдрал аж ахуйгаа өөд нь татах, үр хүүхдээ өсгөж бойжуулах, хүмүүжүүлэх гээд үй түмэн үүрэг хариуцлага тээж амьдардаг. Нөгөө Сухомлинский гуай юу гэлээ "Хүүхэд бүр математикч болох албагүй харин тэд бүгд эцэг эх болно гэдгийг мартаж болохгүй" гэж... Аав ээж болох амархан ч эцэг эх болох хэцүү, нөхөр гэргий болох амархан ч хань ижил болох амаргүй юм даа.

Гадаадад байдаг хосуудын тухай бол хэрвээ уг хүмүүст энэ л зан чанар, итгэл сэтгэл байдаг юм бол наандаж цаг зуурын бие физиологийн хэрэгцээнд дулдуйдаж, цаандаж л хань ижил, амраг хосынхоо итгэлийг эвдэж "ЗХУ руу довтлох" ямар ч шаардлага байхгүй. Хэрвээ эдгээр зүйл чинь үгүй болсон бол гэрлэлтээ цуцлуулаад, эсвэл саллаа гэж мэдэгдээд "эрх дураараа" явсан нь ядаж "нэр цэвэр" үлдэх юм даа.

Эцэст нь өөрийн энэхүү бэсрэг эгдүүцлээ төгсгөхдөө
Нөхөрлөсөн бол нөхөрлөсөн шиг нөхөрлө, ханилсан бол ханилсан шиг ханила, хайрласан бол хайрласан шиг хайрла. Үгүй бол больчих... гэмээр байна.

2 Comments:

Цахирмаа said...

>хайрлахыг мэддэггүй хүмүүс жинхэнэ хайрыг хэзээ ч олж харахгүй л дээ.

Goy heljee.sanaa neg baina.

Erkhembayar said...

Ih taalagdlaa. Yag zov zuil baina. Nohroo araar ni tavichihaad ireheer ni yu gej heleed hamt amidrah hun be? Chandmanid tiim sain l yum bol esvel dagaad yavahgui yasan yum bol.